زندگی نامه امام رضا (ع)

0 3,738

علی بن موسی بن جعفر(ع) معروف به امام رضا (۱۴۸–۲۰۳ق) هشتمین امام شیعه اثناعشری است. مشهورترین لقب او، رضا است. در حدیثی از امام جواد(ع) آمده است که لقب رضا از سوی خداوند به او داده شده است. او به عالم آل محمد و امام رئوف نیز شهرت دارد.

سوال

ولادت، كودكی، دوران نوجوانی و جوانی آقا امام رضا ـ علیه السّلام ـ را بیان كنید.

پاسخ

هشتمین خورشید فروزان آسمان امامت، حضرت «علی بن موسی الرضا ـ علیه السّلام ـ » طبق قول مشهور در یازدهم ذی القعده سال 148 هـ ق. در شهر مدینه دیده به جهان گشود.(1) مادر بزرگوار ایشان به اسامی متعددی خوانده می شدند. از جمله تكتم، خیزران(2) نجمه خاتون،طاهره و ام البنین.(3)

دوران پیش از امامت ایشان نیز چون سایر ائمه ـ علیهم السلام ـ به واسطه اختناق و فشار حكومت خیلی روشن نیست. دوره ولادت، كودكی، نوجوانی و جوانی امام رضا ـ علیه السّلام ـ در شهر مدینه سپری شد. در خصوص ولادت این امام بزرگوار روایتی از نجمه مادر آن حضرت در كتب تاریخی بیان شده است. ایشان می فرماید: «بعد از این كه فرزندم علی متولد شد، دو دست خویش را به زمین گذارده بود و در حالی كه سرش را به سوی آسمان بلند كرده بود لبهای مباركش را تكان می داد. گویی با خدای خویش سخنی داشت. پدرش امام موسی كاظم ـ علیه السّلام ـ نوزاد را در آغوش گرفت و به من گفت: ای نجمه این كرامت الهی بر تو مبارك باشد. سپس حضرت در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه گفتند. و با آب فرات كام آن حضرت را برداشته و سپس فرزند را به من برگرداندند.(4)

علی بن موسی الرضا ـ علیه السّلام ـ همانند سایر ائمه طاهرین از همان دوران كودكی رشد و كمال عقلی و اخلاقی فوق العاده ای داشت. پدرش از خود علاقه و اشتیاق فراوانی نسبت به او نشان می داد و علوم و معارف و اسرار امامت را به وی تعلیم می داد و در تربیت فرزند خویش می كوشید.

امام موسی كاظم ـ علیه السّلام ـ برای آنكه شیعیان پس از شهادتش سرگردان و حیران نگردند، مقام شامخ امامت فرزندش علی را به اصحاب نزدیك و شیعیان خاص و مورد اعتماد گوشزد می فرمود. مفضل بن عمر می گوید: «خدمت امام موسی بن جعفر ـ علیه السّلام ـ مشرف شدم در حالی كه فرزندش علی بن موسی الرضا ـ علیه السّلام ـ را در دامنش نشانده بود و می بوسید عرض كردم: فدایت گردم با مشاهده سیمای این كودك علاقه و ارادتی برایش در قلبم ریشه دوانید، كه نظیر آن برای احدی جز شما در دلم قرار نگرفته است. حضرت فرمود: نسبت او به من همچون نسبت من به پدرم می باشد. عرض كردم. آیا پس از شما او صاحب امر و حجت خدا بر روی زمین است؟ فرمود: آری هر كسی از او پیروی كند رستگار گردد و هر كسی از فرمانش سرپیچی نماید كافر می گردد.»(5)

آری حضرت امام رضا ـ علیه السّلام ـ در پرتو تعالیم سازنده و رشد دهنده پدر بزرگوارش نشو و نما نمود. و علوم و فضائل و مكارمی كه آن حضرت از پدران ارجمندش به ارث برده بود، از او دریافت نمود و به همین جهت شایستگی مقام امامت را به دست آورد. دوران كودكی و نوجوانی و جوانی امام رضا ـ علیه السّلام ـ مصادف بود با خلافت تعدادی از خلفای عباسی.

هنگام ولادت امام رضا ـ علیه السّلام ـ منصور دوانیقی، خلیفة عباسی، در اوج قدرت و سلطه بود، منصور برای تثبیت پایه های حكومت خویش عدة زیادی را به قتل رساند. پس از حكومت ظالمانه منصور پسرش مهدی عباسی روی كار آمد هر چند او در ابتدا به قتل و آزار و شكنجه دست نزد، اما پس از مدتی برنامه های ضد اسلامی خویش را همانند پدرش آغاز كرد.(6)

حضرت امام رضا ـ علیه السّلام ـ در این زمان دوران نوجوانی خویش را سپری می كرد. حاكم عباسی به فرماندار خویش در مدینه دستور داد امام موسی كاظم ـ علیه السّلام ـ را به بغداد (مركز حكومت) اعزام نماید.(7) این مسئله قطعاً باعث حزن و اندوه امام رضا ـ علیه السّلام ـ شد. امام موسی كاظم ـ علیه السّلام ـ به فرزندش اطمینان داد كه در این سفر هیچ گونه خطری ایشان را تهدید نمی كند و به زودی به مدینه باز خواهند گشت.(8)

مهدی عباسی پس از مدتی امام را به مدینه بازگرداند. طولی نكشید كه مهدی عباسی به هلاكت رسید.(9)

سپس هادی عباسی به حكومت رسید (سال 169 هـ) در همین زمان بود كه حسین بن علی صاحب فخ قیام كرد. در این قیام كه در حوالی مدینه اتفاق افتاد رهبر قیام به شهادت رسید و عدة كثیری از علویان به اسارت در آمدند و سپس به شهادت رسیدند.(10) با مرگ هادی عباسی برادرش هارون به حكومت رسید. هارون پس از مدتی امام هفتم را به مركز خلافت جلب نمود و آن حضرت را بعد از چندین سال كه زندانی كرد به شهادت رساند.(11) حضرت رضا ـ علیه السّلام ـ با اندوه و تالم این رویدادهای دردناك را كه بسیاری از افراد خانواده و بنی اعمام او را به كام خود كشیده بود، مشاهده كرد. تا این كه در 25 رجب سال 183 هـ پدرش در سن 55 سالگی به شهادت رسید.(12) در این زمان امام رضا ـ علیه السّلام ـ 35 ساله بود. و امامت آن حضرت از همین زمان آغاز گشت.

مسعودی می نویسد: وقتی امام كاظم ـ علیه السّلام ـ را از مدینه به عراق بردند آن حضرت به فرزند بزرگوارش فرمود: تا وقتی من زنده ام باید در دهلیز خانه بخوابی خادم حضرت می گوید: هر شب بستر امام رضا ـ علیه السّلام ـ را در دهلیز خانه می گستردم. در یكی از شبها دیدم حضرت نیامدند تا صبح فردا فرا رسید. (گویی آنحضرت خبردار شدند كه پدر بزرگوارشان در عراق به شهادت رسیده اند) از این زمان امامت امام رضا ـ علیه السّلام ـ آغاز گردید.»(13)

پی نوشت:

1. شیخ مفید، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، تهران، دارالمفید، بی تا، ج 2، ص 247.

2. علی بن عیسی اربلی، كشف الغمه، بی جا، مجمع العالمی لاهل البیت ـ علیهم السّلام ـ 1426 هـ ق. ج 3، ص 336.

3. فضل الله كمپانی، حضرت رضا(ع)، تهران نشر مفید، چاپ پنجم، 1372، ص 11.

4. شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، 1404ق، ج1، ص 30 ـ 29.

5. محمد بن حسن حر عاملی اثبات الهداة، تهران، دارالكتب الاسلامیه، 1366، ج 6، ص 21.

6. باقر شریف القرشی، حیاة الامام موسی بن جعفر(ع)، بیروت، دارالبلاغه، چاپ اول، 1413ق، ج 1، ص 443.

7. علی بن حسین مسعودی، اثبات الوصیه، قم، مؤسسة انصاریان، 1417ق، ص196.

8. همان.

9. همان، ص 197.

10. رضوی اردكانی، سید ابوالفضل، ماهیت قیام شهید فخ، قم، مركز مطالعات و تحقیقات اسلامی، 1370، ص 169.

11. علی بن حسین مسعودی، همان، ص200.

12. علی بن عیسی اربلی، همان، ج 3، ص 262.

13. علی بن حسین مسعودی، همان، ص 200 ـ 199.

منبع: نرم افزار پاسخ

-
-
شاید این موارد نیز مورد علاقه شما باشد
نظر بدهید

توجه داشته باشید که آدرس ایمیل نمایش داده نمی شود.

توجه داشته باشید پس از تایید نمایش داده می شود