عید فطر و رویت ماه

0 3,717

اصل ثبوت رؤیت هلال ماه، تقلیدی نیست، بلکه اگر شخص از گفته و اعلام نظر یک مرجع تقلید، اطمینان به رؤیت ماه پیدا کند، باید ترتیب اثر دهد؛ در هر صورت اول ماه به پنج چیز ثابت می شود

سوال

رویت ماه چگونه ثابت می شود و علت اختلاف نظرهایی که گاهی بین مراجع محترم پیش می آید چیست؟ آیا نمی توان به یک راهکار مشخصی در این باره رسید؟

پاسخ

در مورد ثبوت اول ماه قمری، ملاک رویت ماه هست. اما در اینجا اختلاف نظری بین علما هست و آن اینکه آیا این رویت با چشم غیر مسلح باید باشد یا اگر با چشم مسلح هم این رویت اتفاق افتاد ، حکم به ثبوت اول ماه می شود؟ همچنین اتحاد افق را نیز برخی شرط می دانند و برخی شرط نمی دانند.

بنابراین طبق این دو مساله، مبنای نظر مقام معظم رهبری و دیگر مراجع در ذیل می آید:

مبنای مراجع عظام تقلید و مقام معظم رهبری در خصوص رویت ماه

مبنای یکم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «اشتراط اتّحاد افق» (مبنای فقهی مشهور فقهاء مانند حضرات آیات عظام امام خمینی(ره)، گلپایگانی(ره)، اراکی(ره)، سیّدمحمّد صدر(ره)، بهجت(ره)، سیستانی، شبیری زنجانی، مکارم شیرازی، سیّدمحمّدتقی مدرّسی)

مبنای دوم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «کفایت رؤیت در نقاطی که در بیشترِ شب با هم مشترک اند» (مبنای فقهی حضرت آیت الله العظمی وحیدخراسانی)

مبنای سوم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «کفایت رؤیت در نقاطی که در بخشی از شب با هم مشترک اند» (مبنای فقهی حضرات آیات عظام خوئی(ره)، تبریزی(ره)، لطف الله صافی گلپایگانی، محمّداسحاق فیّاض)

مبنای چهارم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «کفایت رؤیت در هر نقطه ای برای همۀ نقاط زمین» (مبنای فقهی حضرت آیت الله العظمی بشیرحسین نجفی)

مبنای پنجم: مبنای «کفایت رؤیت هلال با چشم مسلّح» و «اشتراط اتّحاد افق» (مبنای فقهی حضرت آیت الله العظمی خامنه ای)

مبنای ششم: مبنای «کفایت رؤیت هلال با چشم مسلّح» و «کفایت رؤیت در نقاطی که در بخشی از شب با هم مشترک اند» (مبنای فقهی حضرات آیات عظام فاضل لنکرانی(ره)، سیّدکاظم حائری، نوری همدانی)

حال باتوجه به این اختلاف مبنا

از آنجایی که هلال ماه در بعضی شهرهای آفریقا با چشم غیر مسلح رؤیت شد، و ماه 12 ثانیه در حوالی تهران و چند ثانیه مختصر در اصفهان و لحظاتی در شهر بافق یزد با ابزار قوی تلسکوپ8 اینچ و در بعضی شهرهای دیگر (که گزارش آن متعاقبا اعلام خواهد شد) ماه با چشم مسلح رؤیت شده است؛

به مبنای فقهایی که قائل به اتحاد آفاق می شوند، همچنین به مبنای فقهایی که قائل به رؤیت با چشم مسلح می شوند یکشنبه اول ماه شوال و روز عید سعید فطر می باشد.

در نتیجه به فتوای:

1-  مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای (مد ظله العالی)، آیات عظام خوئی، تبریزی، سید صادق روحانی، محمد سعید حکیم، محمد اسحاق فیاض، صافی گلپایگانی، فاضل لنکرانی:

یکشنبه 4 خرداد 1399 روز عید فطر می باشد.

مؤمنین محترمی که مقلد یکی از مراجع فوق هستند دقت نمایند که “یکشنبه روزه بر آنها حرام است”.

2-  بنیانگذار کبیر جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی (رحمة الله علیه)، آیات عظام سیستانی، شبیری زنجانی، مکارم شیرازی و بسیاری از فقهاء معظم تقلید:

دوشنبه 5 خرداد 1399 روز عید فطر می باشد.

مؤمنین محترمی که مقلد یکی از مراجع فوق هستند دقت نمایند که “یکشنبه روزه بر آنها واجب و روز دوشنبه روزه بر آنها حرام می باشد”.

نکته:

سفر رفتن برای افرادی که یکشنبه برایشان ماه مبارک رمضان است، واجب نیست و می توانند روزه بگیرند؛ گرچه سفر رفتن قبل از ظهر و افطار کردن در سفر هم مجاز است.

شایان ذکر است:

هر مکلفی باید به حرف مرجع تقلید خود عمل کند، حتی در یک خانواده اگر خانم مقلد یک مرجع و مرد مقلد مرجع دیگر است یا بچه ها مقلد مرجعی اند که مبنای دیگری دارند، هر کدام باید به نظر مرجع تقلید خود عمل نمایند.

راه های ثبوت ماه برای مکلفین:

آیا کسی که مرجع تقلید دیگری دارد در ثبوت اول ماه می تواند به مقام معظم رهبری رجوع کند؟ راههای ثبوت اول ماه چیست؟

ج: اصل ثبوت رؤیت هلال ماه، تقلیدی نیست، بلکه اگر شخص از گفته و اعلام نظر یک مرجع تقلید، اطمینان به رؤیت ماه پیدا کند، باید ترتیب اثر دهد؛ در هر صورت اول ماه به پنج چیز ثابت می شود:

1- آنکه خود انسان ماه را ببیند.

2-  عده ای که از گفته آنان اطمینان پیدا می شود بگویند ماه را دیده ایم و همچنین است هر چیزی که به واسطه آن اطمینان پیدا شود.

3-  دو مرد عادل بگویند که ماه را دیده ایم،

4-  سی روز از اول ماه بگذرد.

5- حاکم شرع حکم کند که اول ماه است.

این ها مواردی است که برای هر مکلفی، رویت ماه ثابت می شود

حال سوال این است که در قضیه فعلی آیا درباره روز عید فطر مردم باید به حکم مرجع تقلید خود رجوع کنند یا حاکم اسلامی؟

حجت الاسلام علیرضا موحدنژاد، عضو ستاد استهلال دفتر رهبر انقلاب در این باره می گوید:

– در اینجا یک بحث وجود دارد که آیا این موضوع یک بحث اجتماعی و حکومتی است که نظر حاکم در آن ترجیح داشته باشد یا خیر. این طور که در نظر مراجع و بیان مقام معظم رهبری دیده می شود، تشخیص روز اول ماه بودن یا نبودن را یک امر حکومتی نمی دانند و آقا نیز در یکی از خطبه های عید فطر اشاره کردند که این یک موضوع فقهی است و هرکس باید به فتوای فقیه خود رجوع کند. نظر مراجع نیز در این موضوع مانند آقا است.

شٲن مراجع و اختلاف اجتهاد در کلام حضرت امام و مقام معظم رهبری

همان طور که می بینیم این اخنلاف نظر در مورد رویت هلال، یک اختلاف نظر علمی و فقهی است. بنابراین لازم است از هر گونه اظهارات احساسی و توهین و یا اعتراض و نقد های بی اساس نسبت به ساحت مراجع عظام پرهیز شود

امام خمینی (ره):

اگر یک وقت اختلاف اجتهاد درکار باشد مثل سایر مسائل شرعیه اختلاف اجتهاد در کار باشد بچه ها و جوان ها نباید دخالت بکنند خطرناک است، دشمن بیدار است. من که اینجا نشسته ام دست تمام مراجع را می بوسم تمام مراجع اینجا، نجف سایر بلاد، مشهد و تهران هرجا هستند دست همه علمای اسلام را من می بوسم… اهانت به آنها [مراجع] اهانت به اسلام است

رهبر معظم انقلاب:

اگر آن چیزی که گزارش شده است که به بعضی از مقدسات حوزه، به بعضی از بزرگان حوزه، به بعضی از مراجع یک وقتی مثلاً اهانتی شده باشد، درست باشد، بدانید این قطعاً انحراف است، این خطاست. اقتضای انقلابیگری، اینها نیست

نظر رهبر انقلاب در خصوص اختلاف نظر مراجع در زمینه اعلام عید فطر

در قضیه ی این عید فطر هم که فرمودند، به نظر من اینی که ما بگوئیم باید جوری بشود که همه، در یک روز عقیده ی به عید پیدا کنند، این نشدنی است؛ یعنی طبق مبانی فقهی ما نشدنی است؛ همه ی فقها بر یک فتوا متفق بشوند؛ خوب، نمیشود. بالاخره یک فقیهی ممکن است پیدا بشود که نظرش چیز دیگری باشد؛ بنابراین اختلاف به وجود خواهد آمد. ما این اختلاف را خیلی بزرگ نکنیم؛ چه اهمیتی دارد؟ چه اشکالی دارد؟ یک نفری است، فتوائی دارد یا مقلدینی هم دارد، یا ندارد و طبق فتوای خودش عمل میکند. منتها البته امسال هم مشاهده کردید، با اینکه بعضی از آقایان بزرگ و محترم و مراجع عظام نظرشان نظر دیگری بود، هیچ تظاهری به این نظر مخالف انجام نگرفت؛ شما ملاحظه کردید. این خیلی چیز مهمی است؛ این خیلی چیز عظیمی است؛ خیلی باید قدردانی کرد. اینجور نبود که حالا یک نماز عید روز یکشنبه تشکیل بشود مثلاً در اصفهان یا در مشهد یا در تهران یا جای دیگر، یک نماز عید هم روز دوشنبه. همچین کاری اتفاق نیفتاد؛ این خیلی مهم است. خوب، بزرگان انصافاً همینطور که همیشه ی عقیده ی ما بوده و الان هم هست، به مصالح نظام، به مبانی نظام خیلی پایبندند، خیلی معتقدند؛ انسان اینها را میبیند؛ و واقعاً باید قدردانی کرد، شکرگزاری کرد. بنده خیلی از آقایان محترم و بزرگی که فتوایشان هم غیر از آن چیزی بود که مبنای حکم ما بود، متشکرم، اما در عین حال، به مخالفت تظاهری نکردند؛ این خیلی چیز مهمی است. دشمن البته ممکن است یک کلمه حرف بزند و این را بزرگ کنند و جنجال کنند و هیاهو کنند؛ ما تابع نغمه ی دشمن که نیستیم. ان شاءالله خداوند همه مان را موفق و مؤید بدارد.( بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری _ ۵ شوال ۱۴۳۰)

منبع: اختصاصی حوزه نت

-
-
شاید این موارد نیز مورد علاقه شما باشد
نظر بدهید

توجه داشته باشید که آدرس ایمیل نمایش داده نمی شود.

توجه داشته باشید پس از تایید نمایش داده می شود