آبان روز، جشن آبانگان چه روزی است ؟

0 3,716

آبانگان یکی از جشن‌های ایرانی است که در ستایش و نیایش ایزدبانو آناهیتا که ایزد آب‌های روان بوده‌است، برگزار می‌شده‌است. زمان برگزاری این جشن در آبان، روز دهم آبان بوده‌است.

خبرگزاری موج: ایران چون خود کشوری بسیار کهن می‌ باشد آیین های فراوان نیز دارد که طی هزاران سال تاریخ روشن و پربار خود توانسته بسیاری را به ثبت ملی و جهانی برساند. آبانگان یکی از جشن‌ های ایرانی است که در ستایش و نیایش ایزدبانو آناهید که ایزد آب‌ های روان بوده است و در روز دهم آبان ماه برابر با آبان روز و به یادبود آب، این عنصر با ارزش و فرشته آب برگزار می شود.

اردوی سوره اناهیتا ایزد‌بانویی ایرانی بسیار برجسته ­ای است که نقش مهمی در آیین­ های ایرانی دارد و پیشینه ­ی ستایش و بزرگداشت این ایزد بانو در فرهنگ ایرانی به دوره ­های پیش از زرتشتی در تاریخی ایران می­ رسد.

D8ACD8B4D986D8A2D8A8D8A7D986DAAFD8A7D9861 - آبان روز، جشن آبانگان چه روزی است ؟

اسطوره‌ های ایرانی گفته می‌ شود که در این روز زَو پادشاه ایران بر افراسیاب پیروزی یافته و او را از سرزمین خویش راند و نیز در این روز پس از پنج یا هفت سال خشکی باران آمده‌ است.

بخش بزرگی در کتاب اوستا به نام «آبان یشت» (یشت پنجم) که یکی از باستانی­ ترین ِیشت ­ها می­ باشد به این ایزد بانو اختصاص دارد، در این یشت، او زنی است جوان، خوش اندام، بلند بالا، زیبا چهره، با بازوان سپید و اندامی برازنده، کمربند تنگ بر میان بسته، به جواهر آراسته، با طوقی زرین بر گردن، گوشواری چهارگوش در گوش، تاجی با سد ستاره ­ی هشت گوش بر سر، کفش­ هایی درخشان در پا، با بالاپوشی زرین و پرچینی از پوست سگ آبی. اَناهید گردون ه­ای دارد با چهار اسب سفید، اسب ­های گردونه­ ی او ابر، باران، برف و تگرگ هستند.

او در بلندترین طبقه­ آسمان جای گزیده است و بر کرانه­ ی هر دریاچه ­ای، خانه­ ای آراسته، با سد پنجره­ ی درخشان و هزار ستون خوش تراش دارد. او از فراز ابرهای آسمان، به فرمان اهورامزدا، باران و برف و تگرگ را فرو می ­باراند.

آناهیتا همتای ایرانی «آفرودیت»، الهه­ ی عشق و زیبایی در یونان و «ایشتر»، الهه­ ی بابلی، به شمار می­ رود.

واژه ی آب که جمع آن آبان است، در اوستا و در زبان پهلوی «آپ»، در زبان سانسکریت «آپه» و در فارسی هخامنشی «آپی» تلفظ می شده است. این عنصر مانند سایر عناصر چهارگانه، آب،آتش، خاک و باد، در آیین ایرانیان باستان مقدس بوده است و آلوده کردن آن گناهی بس بزرگ است. در گذشته برای هریک از این چهار عنصرفرشته ی ویژه ای را نسبت داده بودند. به گواهی اوستا و نامه های دینی پهلوی ایرانیان عناصر چهارگانه پایه نخستین زندگی هستند و زرتشتیان امروز نیز آن ها را پاک و ستوده می دانند.

D8ACD8B4D986D8A2D8A8D8A7D986DAAFD8A7D9862 - آبان روز، جشن آبانگان چه روزی است ؟

در جشن آبانگان پارسیان و به ویژه زنان در کنار دریا یا رودخانه فرشته آب را ستایش می کنند. ایرانیان کهن از آنجایی که آب را مقدس می دانستند هیچ گاه آن را آلوده نمی کردند و آبی را که رنگ، بو و مزه آن دگرگون شده بود را برای آشامین و شستشو به کار نمی بردند.

 در این روز خاص ایرانیان باستان با پوشیدن لباس سپید نو و ظاهری آراسته در کنار آبهای جاری به پایکوبی و شادمانی می پرداختند.

زرتشتیان نیز در این روز همانند سایر جشن‌ ها به آدریان‌ها (آتشکده‌ها) می‌روند و پس از آن برای گرامی داشت مقام فرشتهٔ آب‌ها، به کنار جوی‌ها و قنات‌ها رفته و با خواندن اوستای آبزور (بخشی از اوستا که به آب و آبان وابسته است) و به دستیاری مُوبَد خوانده می‌شود، اهورامزدا را ستایش کرده و درخواست فراوانی آب و نگهداری آن را کرده و پس از آن به شادی می‌پردازند.

در برگردان فارسی آثارالباقیه ابوریحان بیرونی می­ خوانیم:

«… آبان روز دهم آبان ماه است و آن را عید می­دانند که به جهت همراه بودن دو نام، آبانگان می­ گویند. در این روز ” زو ” پسر طهماسپ از سلسله ­ی پیشدادیان به شاهی رسید، مردم را به کندن قنات ­ها و نهرها و بازسازی آن­ها فرمان داد، در این روز به کشورهای هفت­گانه خبر رسید که فریدون ، بیوراسب (ضحاک – آژی دهاک) را اسیر کرده، خود به پادشاهی رسیده و به مردم دستور داده است که خانه و زندگی خود را دارا شوند…»

در روایت دیگرى آمده است که پس از هشت سال خشکسالى در ماه آبان باران آغاز به باریدن کرد و از آن زمان جشن آبانگان پدید آمد.

جالب این­جاست که مى ­گویند اگر در این روز باران ببارد، آبانگان به مردان تعلق گرفته و مردان تن و جان خویش را به آب مى ­سپارند و اگر بارانى نبارد، آبانگان زنان است و زنان آب تنى مى­ کنند.

-
-
نظر بدهید

توجه داشته باشید که آدرس ایمیل نمایش داده نمی شود.

توجه داشته باشید پس از تایید نمایش داده می شود